Nov 03 2016

ĐẠI LOẠN TRONG NGÀNH NAIL

Trong suốt hơn ba mươi năm qua khi nói đến nghề nail ở Mỹ, người ta phải nghĩ ngay tới người Việt Nam.  Nhìn bề ngoài thì nghề nail đã đem lại sự thành công và giàu có cho rất nhiều người trong ngành, từ thợ đến chủ, nhưng mọi thứ đều có cái giá của nó. Người làm nghề nail thuộc đủ thành phần trong xã hội, nam, nữ, già, trẻ, từ ngưới ít học tới người trí thức có bằng cấp, nhưng đã vào nghề thì tất cả sẽ chỉ là một thợ nail.  Chuyện rất phổ biến về nghề nail là nó luôn có những hơn thua, cạnh tranh, giành giựt, bon chen làm giảm đi nhân cách con người và tình cảm chị em bạn bè.   Khi phải đối diện với các vấn đề liên quan đến tính cách của thợ, các người quản lý/chủ tiệm thường có hai hướng giải quyết.  Một là đối đầu, dẫn đến thái độ thù nghịch ngày càng gia tăng, hai là mặc kệ và để tình hình trở nên tồi tệ hơn. Những vấn đề nội bộ của nghề nail đa phần là tranh chấp giữa các thợ và cãi lộn vì chia tua, chia phiên không đều, hoặc xung đột giữa thợ với chủ.  Thời buổi này có nhiều tiệm rơi vào cảnh thiếu thợ nail vì thợ hay nghỉ việc chỉ sau vài tuần đi làm do nạn giành khách giữa những người thợ với nhau, hoặc chủ tiệm hay manager thiên vị làm cho cả tiệm xào xáo, lộn xộn. Chia khách cho thợ đã trở thành “vấn nạn” trong việc quản lý nhân sự của các tiệm Nail Việt. Có những thợ biết khéo nịnh manager để được ưu đãi khi chia ‘turn’.  Hoặc có manager lại đưa cả tay chân gồm chị em bạn bè của mình vào tiệm.  Sự phân chia không đồng đều của người chủ hay manager, sẽ khơi dậy sự oán ghét, đố kỵ giữa các thợ hoặc giữa thợ với chủ.  Cũng từ sự chia phiên không công bằng sẽ tạo ra trường hợp phục vụ cẩu thả để giành khách “sộp”, hoặc chủ muốn dồn khách cho thợ bao trước khiến tiêu chuẩn phục vụ xuống cấp, dẫn đến việc mất khách, và cửa tiệm suy sụp.  Có khi Manager yếu kém trong việc chia “turn” thì những thợ làm lâu tự đứng ra chia “turn”. Đến khi thâu tiền đôi lúc cũng quên tính tiền giúp người cùng làm hoặc chia tiền “tip” không minh bạch.

Nghề Nail vốn đã phức tạp vì nó đụng chạm nhiều đến tiền bạc, vì mỗi ngày thợ Nail đều biết rõ thu nhập của những thợ đồng nghiệp khác.  Thợ bột dòm ngó thợ bột, thợ tay chân nước dòm ngó tay chân nước.  Khi cảm thấy mình làm ít hơn thợ khác thì hối hả làm mau cho khách đặng còn được chia phiên kế tiếp, dần dà một cái pedicure thợ hoàn tất trong vòng 15 phút, còn manicure thì xong trong 7 phút.  Làm ăn gấp gáp vậy thì dĩ nhiên là tiệm sẽ mất khách.  Không có khách thì thợ cũng sẽ bỏ đi.  Ngoài ra, người làm ít kẻ làm nhiều, tiền lương chênh lệch còn đưa đến chuyện sanh nạnh, ganh tỵ, nói xấu nhau.  Có những thợ xấu tính hay chụp giựt, chèo kéo khách, thô lỗ, và luôn trút sự bực tức lên đầu khách và bạn đồng nghiệp.  Những vấn đề khác là khi vắng khách thì thợ còn tụm năm tụm bảy đàm tiếu, nói xấu người này, đâm thọt người kia: “Bà L già chát mà ăn mặc hở hang, thấy ghét”, “Con H làm cực mà không dám ăn dám mặc, đem tiền về nộp cho chồng, sao mà ngu thế”.  Khi tiệm đông khách thì thợ bắt đầu để ý nhau, canh sao để bắt cho được khách “sộp” muốn làm Gel hay Full-Set. Có những trường hợp mới mở chai nước sơn ra thì miệng đã oai oái “xong rồi đưa khách đó vào đây”.  Còn khi muốn né khách thì dù đã sơn xong móng cũng phải chùi đi, chùi lại để không bắt người khách đó.  Hoặc khi có khách cầm coupon vào tiệm, thì có thợ giả vờ phải đi vệ sinh để né người khách có coupon. Hay những người khách cho “tip” ít thì buông miệng chửi để lần sau khách không yêu cầu để thợ đó làm.  

Chưa kể đến những lần, chủ tiệm hoặc manager không khéo sắp sếp khi đông khách khiến khách không vui bỏ đi hoặc làm ít đi và thợ cũng bị lúng túng.  Đối với tiệm không có phòng ăn thì thợ còn bưng cả tô bún bò, bún riêu lên ăn tận bàn làm việc. Còn một điều khác làm khách Mỹ khó chịu nhất là khi thợ Việt cứ nói tiếng Việt với nhau trong lúc phục vụ khách.  Nhiều khi khách Mỹ đến tiệm để làm nail và muốn relax nhưng phải nghe thợ trò chuyện không ngừng khiến họ rất bực.  Hơn nữa bất kể là ai, nếu không hiểu được một ngôn ngữ nào đó cũng sẽ cảm thấy bất an, hay nghĩ mình bị nói xấu ngay trước mặt.  Người Mỹ không hiểu tiếng Việt nhưng họ hiểu được khuôn mặt của thợ nail khi phẫn nộ, giận dữ đối với khách.  Giả như họ hiểu được tiếng Việt và nghe những câu chửi của thợ nail như: "Cái con quỷ sứ này, đồ keo kiệt", “Mẹ già này chỉ biết hành tao” thì sẽ không bao giờ bước vào tiệm Nail của người Việt nữa.  Những vấn đề này không những ảnh hưởng đến thương vụ của tiệm, mà luôn cả cuộc sống của những thợ nail một khi thu nhập của họ bị giảm.  Nếu phải làm việc trong một môi trường “lộn xộn” thì thợ sẽ không happy, và đôi khi còn ‘quậy’ khiến chủ nhức đầu.

Thời thế càng bị đảo lộn khi thợ được làm vua do tình trạng thiếu thợ.  Thợ “nhảy như cóc” đã trở thành một câu nói quen thuộc trong ngành nail. Vấn đề thợ nail ra vào, thay đổi liên tục khiến chủ tiệm chóng mặt. Có nhiều chủ tâm sự rằng họ đã phải sang tiệm vì không chịu nổi đám thợ. Chưa thấy có một ngành nghề nào mà thợ có thể cãi tay đôi với chủ. Cũng chưa thấy có một thị trường phục vụ nào mà người phục vụ có thể chửi khách.  Và cũng chưa thấy có một nơi nào mà người làm có quyền tự tung tự tác để làm việc theo ý mình, không cần tuân thủ điều lệ gì của tiệm. Tuy nhiên cũng có một số chủ tiệm may mắn (hay biết cách) có được một số thợ trung thành, làm việc lâu bền với tiệm khiến họ dễ dàng thành công.